Eureka, euvreka

Það er auðvitað við hæfi að senda smá fréttabréf frá Aþenu á sjálfum þjóðhátíðardegi Grikkja sem er í dag. Eftir óvænta seinkun á ferð minni hingað, lenti ég loks í byrjun mars og nú þegar dvöl mín er rúmlega hálfnuð er ég orðin eins og kettirnir í Plaka, heimavön og hamingjusöm. Ég kom fyrst til Aþenu árið 1979, nýbúin að ljúka prófi í Sviðslistafræðum frá Stokkhólmsháskóla. Ég verðlaunaði sjálfa mig með vikuferð hingað í þessa undarlegu borg og nýr heimur opnaðist.  

Allt frá því ég las sögu Grikklands í sögutímum í menntó varð ég yfir mig hrifin af fornöldinni, heimspekingunum og svo leikritaskáldunum og  já öllu sem viðkom menningu þessarar merku þjóðar. En þessi eina vika í Aþenu árið 1979 var aðeins til að kveikja enn frekar áhuga minn á landinu og sex árum síðan var ég orðin fararstjóri í Grikklandi og það fyrir algera hundaheppni. Fararstjórinn sem fyrir var, hætti við á síðustu stundu og ferðaskrifstofan lenti í vandræðum.

Það var engin önnur en Edda Björgvinsdóttir sú fræga kona, sem benti á mig en hún var þá sjálf á leiðinni til Ródosar sem fararstjóri hjá sömu ferðaskrifstofu. Hún mælti með mér i djobbið og ég fékk hana eftir stutt viðtal við forstjórann. Ég fékk aðeins eina viku til að undirbúa mig í  landinu og fór þá í allar ferðir sem ég átti síðan eftir að gæda allt sumarið og næsta sumar á eftir. En eftir það var ég rekin og send til Ítalíu en það er saga sem ég hef rakið annars staðar og ætla ekki að endurtaka hér.

En áhugi minn á Grikklandi minnkaði ekki þrátt fyrir brottreksturinn og dvölin á Ítalíu varð bara til þess að styrkja þann áhuga enn frekar, því ekki má gleyma að í Aþenu eru ekki aðeins ummerki eftir gullöld Grikkja heldur einnig Rómverja sem komu hingað á annarri öld f. Krist og reistu mannvirki sem enn standa.  Mörgum árum síðar var mér svo falið að starta sumarleyfisparadís í Hania á Krít þar sem engin íslensk ferðaskrifstofa hafði áður verið með starfsemi. Ég vann á skrifstofu með Krítverjum og áttaði mig fljótt á hvað ég kunni lítið í grísku, þótt ég hefði reynt að læra smávegis sumrin tvö sem ég var í Aþenu eða réttara sagt í strandbæ fyrir utan borgina sem heitir Vouliagmeni.  

Ég fékk bara eitt sumar á Krít, var ekki ráðin þangað aftur, ekki af því ég var lélegur starfsmaður, heldur vegna þess að yfirmönnum mínum fannst ég eyða of miklum peningum eða svo var mér sagt. Ég var yfirfararstjóri með fullt af fólki í vinnu og mér fannst lágmark að það hefði aðgang að þvottavél, svo ég keypti þvottavél. Jamm, hef alltaf verið frekar framkvæmdasöm.

Ekki missti ég áhugann á Grikklandi þrátt fyrir hrakfarir mínar í túrismanum enda hafði ég engan sérstakan metnað til að öðlast starfsframa í þeim iðnaði. Segi bara eins og Sigurður heitinn Pálsson skáld sem var gæd á Spáni í nokkur sumur: Fyrsta sumarið er ægilega spennandi, annað sumarið kanntu orðið allt og þriðja sumarið ertu búin að fá nóg af fulllum Íslendingum í sumarfríi. En það hefur nú breyst, svo margir búnir að fara í meðferð og læra að umgangast ódýrt áfengi í Suðurlöndum án þess að rústa börum og vera með kjaft.

Reyndar er túrisminn sem slíkur stórmerkilegt fyrirbæri og hægt að skrifa um hann lærðar fræðigreinar, svo ég tali nú ekki um bækur, leikrit og sjónvarpsseríur. Skemmst er að minnast White Lotus sjónvarpsseríunnar sem orðnar eru þrjá og sú fjórða á leiðinni. Engin þeirra hefur enn haft sitt sögusvið í Grikklandi en ég efast ekki um að svo gæti orðið ef heimsku, hvítu kallarnir í Skítahúsinu verða ekki búnir að kveikja í öllum heiminum.

Í reynd hefur ekki mikið breyst í túrismanum frá því ég kom hingað fyrst. Grikkland hefur auðvitað breyst og ekki síst Aþena. Það var ekki um annað að ræða þegar ákveðið var að halda Ólympíuleikana 2004. Þá varð gerbylting á umferðarkerfi borgarinnar með lagningu neðanjarðarlesta sem léttu mjög á tráfíkjustöppu og útblæstri en umferðarmengunin var ekki bara  að gera út af við  íbúana heldur það sem dregur ferðamenn til Aþenu, fornminjarnar á og kringum Akrópólis .

Ég bý þessar vikur mitt á milli Parþenonhofsins á Akrópólis og Dómkirkjunnar í Plakahverfinu en það er elsta og þekktasta hverfi borgarinnar og fjölsótt af ferðamönnum allan ársins hring. Og þar er næstum allt við það sama. Þetta gamla þorp fyrir neðan norðanverða Akrópólishæð er sem fyrr fullt af matsölustöðum og „lundabúðum“ sem ganga örugglega undir einhverju svipuðu heiti á grísku, verð að hringja í vin til að finna út úr því.  

En hvað er ég að gera hér í fjórtánda sinn á ævinni? Jú, ég er að vinna að stóru grísku verkefni og í tengslum við það vildi ég komast í tæri við tungumálið með heimamönnum. Og einhvern veginn hefur öll dvölin orðið eins og heitið á grískuskólanum mínum Eureka sem er þátíð af sögninni að finna á forngrísku. Flestir sem hafa lesið gríska sögu þekkja auðvitað söguna af Arkímedesi í baðkarinu sem hrópaði upp yfir sig „Eureka“ eða „ég fann það“  þegar hann fann lögmálið um að hlut sem sökkt er í vatn, léttist jafn mikið og rúmmál þess vatns sem hann ryður frá sér.

Ég fann sem sagt þennan skóla og er þar í einkatímum, var að vísu búin að vera í einkatímum í þrjá mánuði á undan í Svíþjóð til undirbúnings þessari dvöl. Grískan er nefnilega ekkert smá tungumál og ég er fyrst núna að kynnast henni almennilega en á þó enn langt í land. Og ég fann meira, húsnæði á besta stað í miðborginni og vinnuaðstöðu í, βιβλιοθίκι βοριόν Χορόν sem ég ætla að láta ykkur eftir að finna út hvað þýðir. Eitt það  besta við að lifa er að leita og finna. Og fara sínar eigin leiðir eins og kettirnir í Plaka.